1- دامنه كاربرد

1-1- كليات

اين استاندارد بين المللي نيازمنديهاي نظامهاي مديريت كيفيت را در مواردي مشخص مي كند كه يك سازمان :

الف ) نيازمند اثبات توانايي پايدار خود در تامين محصولاتي مطابق با نيازمنديهاي مشتري و الزامات قانوني است .

ب) قصد دارد از طريق به كار گيري موثر نظام و فرايندهايي براي بهبود مداوم آن و تضمين برآوردن الزامات قانوني و نيازمنديهاي مشتري ، رضايت مشتريان را ارتقا بخشد .

يادآوري1 : در اين استاندارد بين المللي ، واژه ” محصول ” فقط براي موارد ذیل به كار مي رود :

الف – محصول درخواست شده توسط مشتری

ب – هرگونه ن

تیجه مورد انتظار حاصله از تحقق پذیری فرآیندهای محصول ( محصولات میانی )

یاد آوری 2- الزامات مدون و نظم دهنده  می توانند بعنوان الزامات قانونی بیان شوند.

1-2- كاربرد

 كليه نيازمنديهاي اين استاندارد بين المللي جنبه عمومي دارد و براي به كار گيري در همه سازمانها ، صرف نظر از نوع ، اندازه و محصول توليدي ، در نظر گرفته شده است . در مواردي كه به كار گيري برخي از نيازمنديهاي اين استاندارد ، به دليل ماهيت سازمان و محصول آن ميسر نباشد مي توان از به كار گيري آنها صرف نظر كرد . در صورت صرف نظر كردن از برخي نيازمنديها ، ادعاي انطباق با اين استاندارد بين المللي پذيرفته نيست ؛ مگر اينكه ، صرف نظر كرده ها مربوط به نيازمنديهايي باشد كه در بند 7 آمده و بر توانايي يا مسئوليت سازمان ، در تامين محصولي كه نيازمنديهاي مشتري و الزامات قانوني را برآورده سازد ، اثر سوء نگذارد .

2- استاندارد مرجع

سند مرجع ” ISO 9000:2005 – نظامهاي مديريت كيفيت – مباني و اصطلاحات ” ، در بر گيرنده مقرراتي هستند كه در اين متن بدان ارجاع شده و مقررات اين استاندارد بين المللي را تشكيل مي دهد . اين سند ، براي منابع و مآخذ تاريخ گذشته و اصلاحات يا تجديد نظر هاي بعدي در آن‌‌‌‌‌،‌معتبر نخواهد بود . در هر حال ، توصيه مي شود در مواردي كه از اين استاندارد بين المللي به عنوان مبناي انعقاد توافق بين گروههاي مختلف استفاده مي شود ، نسبت به امكان دسترسي به جديدترين نسخه اين سند مرجع بررسيهاي لازم به عمل آيد . در مورد مآخذي كه منسوخ نشده اند ، بايد با آخرين نشر سند مرجع مراجعه شود . اعضاي ISO و IE

C  شماره هاي معتبر استانداردهاي بين المللي را ثبت و نگهداري مي كنند .

3- واژگان و تعاريف

در تدوین این استاندارد از واژه ها و تعاریف استاندارد ایزو 9000 استفاده شده است . در هر جاي متن اين استاندارد بين المللي ،  واژه ” محصول ” به كار برده شده است ، مفهوم خدمت را نيز مي توان از آن مستفاد كرد .

4- نظام مديريت كيفيت

4-1- نيازمنديهاي عمومي

سازمان بايد يك نظام مديريت كيفيت را ايجاد كند ، مستند سازد ، اجرا نمايد ، برقرار نگه دارد و بطور مداوم ، اثر بخشي آن را بر اساس نيازمنديهاي اين استاندارد بين المللي بهبود بخشد .

سازمان بايد :

الف ) فرايند هاي مورد نياز نظام مديريت كيفيت و كاربرد آنها را در سر تا سر سازمان شناسايي نمايد  ( مراجعه به 1-2 )

ب) توالي و تعامل اين فرآيندها را مشخص كند

ج) معيارها و روشهاي مورد نياز را براي حصول اطمينان از اينكه هم اجرا و هم كنترل اين فرايندها ، از اثر بخشي لازم برخوردارند ، تعيين نمايد .

د) از در دسترس بودن منابع و اطلاعات لازم ، براي پشتيباني از عمليات و نظارت بر فرايندها اطمينان يابد .

ه) فرايندها را تحت نظر قرار داده ، اندازه گيري كرده و تجزيه و تحليل نمايد .

و)‌اقدامات لازم براي دستيابي به نتايج برنامه ريزي شده و بهبود مداوم اين فرايندها را به انجام رسانند .

اين فرايندها بايد توسط سازمان ، مطابق با نيازمنديهاي اين استاندارد بين المللي ، هدايت و راهبري شوند .

 چنانچه سازمان تصميم بگيرد كه برخي از فرايندهاي موثر بر كيفيت را به منابع برون سازماني واگذار نمايد ، بايد از اعمال كنترل بر چنين فرايندهايي اطمينان حاصل كند . كنترل اين فرايندها ، بايد در چارچوب نظام مديريت كيفيت تعريف شوند .

يادآوري1- : فرايندهاي مورد نياز نظام مديريت كيفيت كه در بالا به آن اشاره شد ، بايد در بر گيرنده فرايندهايي براي فعاليتهاي مديريتي ، تامين منابع ، تحقق محصول و اندازه گيري باشد .

یاد آوری 2- فرآیند برون سپاری شده عبارتست از فرآیندی که سازمان برای سیستم مدیریت کیفیت خود بدان نیاز داشته و تصمیم گرفته است انجام آن را به طرف های برون سازمانی واگذار نماید.

یاد آوری 3-  اطمینان از کنترلهای انجام شده به فرآیندهای برون سپاری شده به معنی مبرا شدن سازمانها از مسئولیتهای آنان در قبال تامین نیازهای مشتریان و قوانین و مقررات نخواهد شد .

نوع و گستره کنترل این نوع فرآیندهای برون سپاری شده می تواند بصورت  زیر باشد:

الف – اثرات بالقوه فرآیندهای برون سپاری شده بر توانایی های سازمان در ارائه محصولی که بتواند نیازهای مشتریان را تامین نماید.

ب – درجه ای از کنترل که بتواند سهمی از فرآیندهای واگذار شده را پوشش دهد.

ج – توانایی دسترسی به کنترل های مورد نیاز از طریق اجرای بند 7-4 ( خرید ) استاندارد.

- الزامات سيستم مديريت زيست محيطي (1)

4-1- الزامات كلي(2)

سازمان بايد يك سيستم مديريت زيست محيطي ، بهداشت و ايمني ايجاد نموده و برقرار نگهدارد كه الزامات آن دركل بند 4 تشريح مي شود .

4-2- خط مشي زيست محيطي ،بهداشت و ايمني (3)                                                                         

خط مشي زيست محيطي بهداشت و ايمني سازمان را تعريف و اطمينان حاصل نمايد كه اين خط مشي :

الف ) متناسب با ماهيت ، وسعت و پيامدهاي زيست محيطي ، بهداشتي و ايمني فعاليتها ، محصولات و خدمات آن باشد .

ب ) شامل تعهد به بهبود مستمر و پيشگيري از آلودگي و خطرات باشد .

ج ) شامل تعهد به تبعيت از قوانين و مقررات زيست محيطي ، بهداشتي و ايمني مربوطه ، و همچنين الزامات ديگري كه سازمان آنها را تقبل كرده است ، باشد .

د ) چارچوبي براي تعيين و بازنگري اهداف كلان و اهداف خرد زيست محيطي ، بهداشتي و ايمني ارائه نمايد .

ه ) مدون ، اجرا و برقرار نگهداشته شده و به كليه كاركنان ابلاغ شده باشد .

و ) براي عموم قابل دسترسي باشد .

4-3- طرح ريزي(1)

4-3-1-جنبه هاي زيست محيطي(2)

سازمان بايد روش يا روش هاي اجرايي براي شناسايي جنبه هاي زيست محيطي بهداشتي و ايمني فعاليت ها ، محصولات يا خدمات خود كه مي تواند آنها را كنترل كند و بتوان انتظار داشت كه بر آنها تاثير گذار باشد ، به منظور تايين آن جتبه هائي كه پيامدهاي بارزي ير محيط زيست و يا ايمني داشته يا مي توانند داشته ياشند ايجاد نموده و برقرار نگاه دارد . سازمان بايد اطمينان حاصل نمايد كه جنبه هاي مربوط به اين پياودهاي بارز در تعيين اهداف كلان زيست محيطي ، بهداشتي و ايمني منظور شده است .

سازمان بايد اين اطلاعات را به روز نگهداري نمايد .

4-3-2- الزامات قانوني و ساير الزامات (3)

سازمان بايد روش اجرائي براي شناسائي و دستيابي به الزامات قانوني و ساير الزاماتي كه سازمان تقبل كرده است و قابل اعمال به جنبه هاي زيست محيطي،بهداشتي و ايمني فعاليت ها ،محصولات يا خدمات ان باشد ،ايجاد كرده و برقرار نگهدارد.

4-3-3-اهداف كلان و اهداف خرد (4)

سازمان بايد اهداف كلان و اهداف خرد زيست محيطي ،بهداشتي و ايمني، مدوني ،در هر بخش وسطحي در درون سازمان كه مرتبط  باشد ايجاد كرده و برقرار نگهدارد ،

سازمان هنگام تعيين و بازنگري اهداف كلان خود بايد الزامات وقانوني و ساير الزامات ،جنبه هاي زيست محيطي ايمني و بهداشتي بارز  خود ،گزينه هاي فن اوري و الزامات مالي و عملياتي و بازرگاني خود ،و نظرات طرف هاي        

ذينفع را در نظر گيرد .

اهداف كلان و اهداف خرد بايد با خط مشي زيست محيطي ،ايمني و بهداشت و از جمله تعهد به پيشگيري از الودگي و خطرات سازگار باشد.

4-3-4-برنامه (هاي) مدريت زيست محيطي(1)                                                                                   سازمان بايد برنامه يا برنامه هايي براي دستيابي به اهداف كلان و اهداف خرد ايجاد كرده و برقرار نگهدارد كه بايد شامل موارد زير باشد:

الف) تعيين مسئوليت ها براي دستيابي به اهداف كلان و اهداف خرد در هر بخش و سازماني كه مربوط باشد .

ب) نحوه و زمانبندي دستيابي به انها .

اگر پروژه اي به پيشرفت هاي جديد و به فعاليت ها ،محصولات و خدمات جديد يا تغيير يافته اي مربوط باشد ،برنامه يا برنامه ها بايد هر جا كه لازم است اصلاح شوند تا نسبت به اعمال مديريت زيست محيطي ،ايمني و بهداشتي در مورد اينگونه پروژه ها اطمينان حاصل شود.

4-4-اجرا و عمليات (2)

4-4-1-ساختار و مسئوليت (3)

وظايف، مسئوليت ها و اختيارات بايد تعيين، مدون و ابلاغ شوند تا مديريت زيست محيطي، بهداشتي و ايمني ، موثر تسهيل شود ،

مديريت بايد منابع ضروري را براي اجرا و كنترل  سيستم مديريت زيست محيطي ،بهداشتي و ايمني فراهم نمايد، اين  منابع شامل منابع و مهارتهاي تخصصي ،فن اوري و منابع مالي مي گردد.

مديريت مديريت رده بالاي سازمان بايد نماينده يا نمايندگان مديريت مشخصي را منصوب نمايد كه صرف نظر از ساير مسئوليت ها و اختيارات معيني براي موارد زير باشند :

الف) حصول اطمينان از اينكه الزامات مديريت زيست محيطي ،ايمني و بهداشتي بر طبق استاندارد    ohsas18000 iso14000  تعيين ،اجرا و حفظ مي شود .

ب)گزارش دهي درمورد عملكرد سيستم مديريت زيست محيطي،ايمني و بهداشتي، به مديريت رده بالا به منظور بازنگري و به عنوان پايه اي براي بهبود سيستم مديريت زيست محيطي ،بهداشتي و ايمني .

4-4-2-اموزش ،اگاهي و صلاحيت (1)

سازمان بايد نيازهاي اموزشي را مشخص كند و بايد مقرر نمايد تمام كارانها ممكن است پيامد بارزي بر محيط زيست،ايمني وبهداشتي داشته باشد ،اموزشهاي مناسب را ديده باشند.

سازمان بايد روشهاي اجرايي ايجاد كرده و برقرار نگهدارد كه كاركنان يا اعضاي خود را در هر بخش و سطح مربوطه از موارد زير اگاه نمايد :

الف) اهميت انطباق با خط مشي وروشهاي اجرايي زيست محيطي ، ايمني و بهداشت و با الزامات سيستم مديريت زيست محيطي وايمني .

ب) پيامد هاي زيست محيطي حوادث و خطرات بارز ، اعم از بالفعل  يا بالقوه ، حاصل از فعاليت هاي كاري انان و منافع زيست محيطي ،بهداشت و ايمني ناشي از عملكرد بهبو يافته افراد .

ج) نقش و مسئوليت هاي خود در حصول انطباق با خط مشي و روش هايي اجرايي زيست محيطي ،ايمني و بهداشت وبا الزامات سيستم مديريت زيست محيطي واز جمله با الزامات امادگي و واكنش در وضعيت اظطراري .

د) عواقب بالقوه عدول از روش هاي اجرايي عملياتي مشخص شده .

افراد انجام دهنده وظايفي كه مي تواند باعث پيامد هاي ز.يست محيطي ،ايمني و بهداشت بارز بشود بايد ، از لحاظ تحصيلات ،اموزش و يا تجربه مناسب ، واجد صلاحيت باشند .

4-4-3-ارتباطات (2)

سازمان بايد با توجه به جنبه هاي زيست محيطي ،ايمني و بهداشت و سيستم مديريت زيست محيطي و ايمني خود روش هاي اجرايي براي موارد زير ايجاد كرده و بر قرار نگهدارد :

الف) ارتباطات بين سطوح و بخش هاي مختلف در درون سازمان .

ب) دريافت ، مدون كردن و پاسخ گويي به اطلاعات واصله از طرف هاي ذينفع بيرون از سازمان.

سازمان بايد فرايند هايي براي ارتباطات با بيرون سازمان در خصوص جنبه هاي زيست محيطي ،ايمني و بهداشت بارز در نظر گرفته وتصميمات خود را ثبت كند .

4-4-4-مستند سازي سيستم مديريت زيست محيطي ،ايمني و بهداشت (1)

سازمان بايد براي موارد زير اطلاعات را برروي كاغذ يا بصورت الكترونيكي ايجاد نموده و برقرار نگهدارد :

الف) تشريح عناصر اصلي سيستم مديريت و روابط متقابل بين انها .

ب) رجوع دادن به مستندات مرتبط .

4-4-5-كنترل مدارك (2)

سازمان بايد روش هاي اجرايي براي كنترل تمام مدارك مورد نياز اين استاندارد ايجاد نموده و برقرار نگهدارد تا اطمينان حاصل كند كه :

الف) ممحل مدارك معلوم است .

ب) مدارك بطور ادواري باز نگري و در صورت لزوم تجديد نظر ميشوند و مناسب بودن انها مورد تاييد افراد مجاز قرار مي گيرد .

ج) نسخه هاي جاري مدارك مربوطه در تمام محل هايي كه عمليات اساسي براي كاركرد موثر سيستم مديريت زيست محيطي ،ايمني و بهداشت در انها انجام ميگيرد در دسترس ميباشند .

د) مدارك منسوخ به موقع از تمام محل هاي صدور و محل هاي استفاده انها خارج مي شوند ، يا به طريق ديگري از عدم استفاده نا خواسته انها اطمينان حاصل مي گردد .

ه) تمام مدارك منسوخ كه از نظر قانوني و يا حفظ دانش نگهداري مي شوند به نحو مناسبي مشخص مي گردند .

مدارك بايد خوانا ، تاريخ دار (باذكر تاريخ هاي تجديد نظر انها) به راحتي قابل شناسايي باشند و به نحو منظمي نگهداري و براي دوره زماني مشخصي حفظ شوند . روش هاي اجرايي و مسئوليت ها در ارتباط با تهيه و تغيير انواع مختلف مدارك بايد مشخص و برقرار نگهداري شوند .

-4-6-كنترل 4عمليات (3)

سازمان بايد عمليات و فعاليت هايي را كه در ارتباط با جنبه هاي زيست محيطي ، ايمني و بهداشت بارز در راستاي خط مشي ، اهداف كلان و اهداف خرد خود هستند مشخص نمايد . سازمان بايد اين فعاليت ها را كه شامل نگهداري نيز هستند ، بطرق زير برنامه ريزي كند تا اطمينان حاصل نمايد كه تحت شرايط مشخص شده به انجام مي رسند .

الف) ايجاد و برقراري روش هاي اجرايي مدون براي پوشش دادن وضعيت هايي كه نبود انها ممكن است منجر به انحراف از خط مشي و اهداف كلان و اهداف خرد زيست محيطي ، ايمني و بهداشت گردد .

ب) مشخص نمودن معيار هاي عملياتي در روش هاي اجرايي .

ج) ايجاد و برقراري روش هاي اجرايي مرتبط با جنبه هاي زيست محيطي ، ايمني و بهداشت بارز و قابل شناسائئ محصولات و خدمات مورد استفاده سازمان و ابلاغ روش هاي اجرايي و الزامات مربوطه به عرضه كنندگان و پيمانكاران .

4-4-7-امادگي و واكنش در وضعيت اظطراري (1)

سازمان بايد روش هاي اجرايي را براي شناسايي احتمال وقوع و مقابله با حوادث و .ضعيت هاي اضطراري ،وبراي پيشگيري و كاهش پيامد هاي زيست محيطي ،ايمني و بهداشتي كه ممكن است مرتبط با انها باشند ، ايجاد نموده و برقرارنگهدارد .

سازمان بايد هر زمان كه لازم باشد ،روش هاي اجرايي امادگي و واكنش در وضعيت اظطراري خود را مورد باز نگري و تجديد نظر قرار دهد ، مخصوصا پس از وقوع حوادث يا وضعيت هاي اضطراري .

سازمان همچنين بايد بطور ادواري هر وقت كه امكان پذير باشد اين روشهاي اجرائي را به آزمايش بگذارد .

4-5- بررسي و اقدام اصلاحي (2)

4-5-1- پايش و اندازه گيري (3)

سازمان بايد روش هاي اجرايي مدوني براي پايش و اندازه گيري مشخصه هاي كليدي عمليات و فعاليت هاي خود كه امكان دارد پيامد بارزي بر محيط زيست ،ايمني و بهداشت داشته باشند ايجاد نموده و بر قرار نگهدارد . اين امر بايد شامل ثبت اطلاعات براي رد گيري عملكرد و كنترل هاي عملياتي مربوطه و مطابقت با اهداف كلان و اهداف خرد زيست محيطي ، ايمني و بهداشت سازمان باشد .

تجهيزات پايش بايد كاليبره و نگهداري شوند و سوابق اين فرايند بايد بر طبق روشهاي اجرايي سازمان حفظ شوند.

سازمان بايد روش اجرايي مدوني براي ارزيابي ادواري رعايت قوانين و مقررات مربوطه زيست محيطي ،ايمني و بهذاشت ايجاد نموده و برقرار نگهدارد .

4-5-2-عدم انطباق و اقدامات اصلاحي و پيشگيرانه (1)

سازمان بايد روش هاي اجرايي براي تايين مسئوليت ها و اختيارات براي پرداختن به عدم انطباق ها و كاوش پيرامون انها ، اقدام به كاهش هرگونه پيامد هاي حاصله و نيز براي شروع و تكميل اقدامات اصلاحي و پيشگيرانه ايجاد نموده و برقرارنگهدارد .

هر گونه اقدام اصلاحي يا پيشگيرانه اي كه براي حذف علل بالفعل و بالقوه عدم انطباق ها انجام مي گيرد بايد متناسب با ابعاد مسئله بوده و هم ارز با پيامد زيست محيطي و ايمني و بهداشت حاصله باشد .

سازمان بايد هرگونه تغييرات ناشي از اقدامات اصلاحي و پيشگيرانه در روشهاي اجرايي مدون را اعمال و ثبت نمايد .

4-5-3-سوابق (2)

سازمان بايد روش هاي اجرايي براي شناسايي ، نگهداري و تايين تكليف سوابق زيست محيطي ، بهداشت و ايمني ايجاد نموده و برقرار نگهدارد . اين سوابق بايد شامل سوابق اموزشي و نتايج مميزي ها و بازنگريها باشد .

سوابق زيست محيطي ، بهداشت و ايمني بايد خوانا ، قابل شناسايي و قابل رد يابي به فعاليت ها ، محصولات يا خدمات مربوطه باشند . سوابق زيست محيطي ،بهداشت و ايمني بايد طوري بايگاني و نگهداري شوند كه به سهولت قابل دستيابي باشند و از اسيب ،خرابي و نابوديمحفوظ بمانند . مدت نگهداري انها بايد تعيين و ثبت شود.

سوابق بايد متناسب با سيستم و سازمان نگهداري شوند تا انطباق با الزامات اين استاندارد را اثبات نمايند .

4-5-4-مميزي سيستم مديريت زيست محيطي ، اتيمني و بهداشت (3)                                                                                                                           سازمان بايد برنامه يا برنامه ها و روش هاي اجرايي براي مميزي هاي ادواري سيستم مديريت زيست محيطي ،ايمني و بهداشت كه قرار است به اجرا در ايد ايجاد نموده و برقرار نگهدارد تا :

االف) تعيين شود كه ايا سيستم مديريت زيست محيطي و ايمني و بهداشت

1-     با ترتيبات برنامه ريزي شده براي مديريت زيست محيطي ، ايمني و بهداشت و از جمله الزامات اين استاندارد مطابقت دارد يانه .

2-     به درستي اجرا شده است يانه . و

ب) اطلاعات مربوط به نتايج مميزي ها به مديريت ارائه شود .

براي مميزي سازمان از جمله هر گونه زمان بندي بايد مبني بر اهميت زيست محيطي ، ايمني و بهداشت فعاليت مربوطه و نتايج مميزي هاي قبلي باشد . روشهاي اجراييمميزي براي اينكه جامع باشد بايد دامنه شمول ،دفعات و اسلوب مميزي وهمچنين مسئوليت ها والزامات را براي انجام مميزي و گزارش در بر گيرد .

4-6-بازنگري مديريت (1)

مديريت رده بالاي سازمان بايد در فواصلي كه خود تعيين مينمايد ،سيستم مديريت زيست محيطي ،ايمني و بهداشت را بازنگري نمايد تا از تداوم مناسب بودن ،كافي بودن و موثر بودنان اطمينان حاصل كند . فرايند بازنگري مديريت بايد به نحوي باشد كه اطمينان حاصل شود كه اطلاعات لازم جمع اوري مي گردد تا به مديريت امكان دهد كه اين ارزيابي را بعمل اورد . اين بازنگري بايد مدون شود .

در پرتو نتايج مميزي سيستم مديريت زيست محيطي ايمني و بهداشت ، تغيير شرايط و تعهد به بهبود مستمر ، بازنگري مديريت بايد نياز احتمالي به تغييرات خط مشي، اهداف كلان و ساير عناصر سيستم مديريت زيست محيطي، ايمني و بهداشت را مد نظر قرار دهد .

1- دامنه كاربرد استاندارد OHSAS

مشخصات اين سري ارزيابي بهداشت حرفه اي و ايمني OHSAS 18001 الزاماتي را براي يك سيستم مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني ) (OHSAS معين مي نمايد تا يك سازمان بتواند با كنترل خطرات (ريسكها ) بهداشتي و ايمني ، عملكرد خود را بهبود ببخشد. OHSAS بيانگر معيار عملكرد بهداشتي و ايمني خاصي نيست و كليه جزئيات لازم را براي طراحي يك سيستم مديريتي را نيز ارائه نمي دهد.

مشخصات OHSAS در مورد هر سازماني كه مايل به اعمال موارد زير باشد كاربرد دارد:

الف) ايجاد يك سيستم مديريت بهداشتي حرفه اي و ايمني به منظور حذف يا كاهش خطرات (ريسك) براي كاركنان و ساير طرفهاي ذينفع كه ممكن است در معرض خطرات ( ريسك ) بهداشتي و ايمني ناشي از فعاليتهاي سازمان باشند؛

ب) اجرا، نگهداري و بهبود مستمر يك سيستم مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني ؛

ج) حصول اطمينان از انطباق با خط مشي بهداشت حرفه اي و ايمني كه خود تعيين كرده است ؛

د) اثبات اين انطباق با ديگران

ه) درخواست گواهي / ثبت سيستم مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني خود توسط يك سازمان بيروني ؛ يا

و) تعيين انطباق با اين مشخصات و اظهار آن توسط خود سازمان

الزامات مندرج در OHSAS به منوظر لحاظ شدن در يك سيستم مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني در نظر گرفته شده اند. گستره كاربرد آن به عواملي مانند خط مشي بهداشت حرفه اي و ايمني و ماهيت و شرايطي كه در آن فعاليت مي نمايد و خطرات و پيچيدگي اين فعاليت بستگي دارد.

OHSAS قصد دارد تا به موضوعات بهداشت حرفه اي و ايمني اشاره نمايد و نه به ايمني محصول و خدمات .

2- انتشار ، مراجع

ساير مراجع و انتشاراتي كه مي توانند اطلاعات و راهنمايي هايي را ارائه نمايد در بخش اول كتاب آمده است . پيشنهاد مي شود كه آخرين چاپ بازنگري شده اين مراجع مورد استفاده قرار گيرد . بطور ويژه بايد به موارد زير ارجاع نمود:

OHSAS 18002:1999, Guide line for implementation of OHSAS 18001 BS 8800:1996 Guide to occupational Health and sofety management systems.

3- عبارات و تعاريف

3-1- حادثه Accident

حادثه عبارت است از يك اتفاق يا واقعه ناخواسته كه منجر به مرگ، بيماري، جراحت، صدمه و يا خسارات (loss) گردد.

3-2- مميزي Aduit

يك آزمايش سيستماتيك (نظام يافته) به منظور تعيين اينكه آيا فعاليتها و نتايج حاصل از اين فعاليتها با ترتيبات برنامه ريزي مطابق دارد و آيا اين ترتيبات به طور موثر و مناسب براي رسيدن خط مشي و اهداف سازمان اجرا شده اند.

3-3- بهبود مستمر countionual improvement

فرآيند ارتقاي سيستم مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني ، براي دستيابي به بهبودهايي در عملكرد كلي بهداشتي و ايمني ، در راستاي خط مشي بهداشتي و ايمني سازمان.

3-4- خطر (عامل زيان آور ) Hazard

هر گونه موقعيت يا منبع بالقوه زيان و ضرر خواه به شكل جراحات انساني يا بيماري ، صدمه به اموال و تجهيزات ، صدمه به محيط كارگاه و يا تركيبي از آنها .

3-5- شناسايي خطر Hazard indentification

فرآيند شناسايي وجود يك خطر يا عامل زيان آور و تعيين مشخصات آن.

3-6- رويدار Incident

رويداد (incident) عبارت از يك رخداد يا اتفاق كه منجر به يك حادثه (accident) شده و يا پتانسيل منجر شدن به حادثه را داشته باشد .

توجه :‌يك (incident) رويداد كه منجر به بيماري ، جراحت صدمه و يا ساير خسارات نشده است را نيز مي گويند . كلمه رويداد (incident) شامل اين موارد near- misses هم مي شود.

3-7- طرفهاي ذينفع Interested parites

فرد يا گروهي كه به عملكرد بهداشت حرفه اي و ايمني و سازمان مرتبط مي باشد و يا از آن تاثير مي پذيرد .

3-8-عدم انطباق Non-conformance

هر گونه انحراف از استانداردهاي كاري ، دستورالعملهاي ، روشهاي اجرايي ، مقررات ، عملكرد  سيستم مديريتي و غيره كه بطور مستقيم يا غير مستقيم منجر به جراحت يا بيماري ، صدمه به اموال و تجهزات ، صدمه به محيط كارگاه و يا تركيبي از اينها شود.

3-9- اهداف objective

اهداف يا مقاصد، به معناي عملكرد بهداشتي حرفه اي و ايمني ، كه يك سازمان خود را مقيد به حصول آن مي داند.

توجه : اهداف حتي المقدر بايد كمي باشند.

3-10- بهداشت حرفه اي و ايمني Occupational health and safety

شرايط و عواملي كه مي تواند بر سلامتي كاركنان ، كارگران موقتي ، پرسنل پيمانكاران ، ميهمانان و مراجعه كنندگان و يا هر فرد ديگري در محل تاثير بگذارد.

توجه : منظور از سلامتي در اينجا، سلامتي به معناي عام مي باشد.

3-11- سيستم مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني OH& S  management system

بخشي از كل سيستم مديريت كه مديريت بر ريسك هاي بهداشتي – ايمني ناشي از فعاليتهاي هر سازمان را تسهيل مي نمايد. اين شامل ساختار سازماني ، فعاليتهاي طرح ريزي ، مسئوليتها ، اعمال ، روشها ، فرايندها و منابع براي تهيه ، اجرا ، حصول ، بازنگري و خط مشي بهداشت حرفه اي و ايمني مي باشد.

3-12- سازمان Organization

شركت، بنگاه ، اداره ، مجتمع كاري ، نهاد مسئول يا مسسه توسعه يا انجمن ، يا بخش يا تركيبي از آنها ، اعم از ثبت شده يا نشده ، دولتي ، عمومي يا خصوصي كه داراي وظايف و تشكيلات اداري خاص خود باشد.

توجه : براي سازمانهايي كه بيش از يك بخش عملياتي دارند يك بخش عملياتي واحد را مي توان به عوان سازمان در نظر گرفت .

3-13- عملكرد Preformance

نتايج قابل اندازه گيري سيستم مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني ، مربط به كنترل ريسكهاي بهداشتي و ايمني توسط يك سازمان ، بر مبناي خط مشي و اهداف .

توجه: اندازه گيري عملكرد شامل اندازه گيري فعاليتهاي مديريت بهداشتي – ايمني و نتايج آن مي باشد.

3-14- ريسك Risk

تركيب (يا تابعي ) از احتمال و پيامد (هاي) ناشي از وقوع يك اتفاق خطرناك مشخص

3-15- ايمني safety

در امان بودن از ريسك غير قابل قبول يك خطر

3-16- ريسك قابل تحمل Torelable risk

ريسكي كه ميزان آن تا حد قابل تحمل توسط سازمان ، و با درنظر گرفتن الزامات قانوني و خط مشي بهداشتي ـ ايمني، پايين آمده است.

4- الزامات سيستم مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني

4-1- الزامات كلي General requirement

سازمان بايد يك سيستم مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني ايجاد نموده و برقرار نگهدارد كه الزامات آن در كل بند 4 تشريح مي شود.

4-2- خط مشي بهداشت حرفه اي و ايمني oh& S policy

يك خط مشي بهداشت حرفه اي و ايمني كه توسط مديريت رده بالا تائيد شده در آن اهداف بهداشتي- ايمني و تعهد به بهبود عملكرد بهداشتي – ايمني به روشني مورد تاكيد قرار گرفته است ، بايد تدوين گردد.

خط مشي بايد :

الف) متناسب با ماهيت و ميزان ريسكهاي بهداشتي – ايمني سازماني باشد ؛

ب) شامل تعهد به بهبود باشد ؛

ج) حداقل شامل تعهد به تبعيت از قوانين بهداشت حرفه اي و ايمني مرتبط و همچنين الزامات ديگري كه سازمان آنهارا تقبل كرده است باشد.

د) مدون ، اجرا و برقرار نگه داشته شود؛

ه) به كليه كاركنان ابلاغ شود تا ايشان را از الزامات بهداشتي – ايمني خود آگاه نايد؛

و) براي عمومي و افراد علاق مند قابل دسترسي باشد؛

ز) بطور متناوب مورد بازنگري قرار گيرد تا از ارتباط و تناسب آن با سازمان اطمينان حاصل شود؛

4-3- طرح ريزي Planning

كنترل ريسك

سازمان بايد روشهاي اجرايي براي شناسايي مداوم خطرات ، ارزيابي ريسكها و اجراي اقدامات كنترلي ايجاد كرده و برقرار نگه دارد .

اينها بايد شامل موارد زير باشد:‌

-         فعاليتهاي عادي و غير عادي

-         فعاليتهاي تمام كاركناني كه به محل كار دسترسي دارند (شامل پيمانكاران و بازديد كنندگان ) ؛

امكانات موجود در محل كار كه توسط سازمان يا سايرين تهيه شده است . سازمان بايستي مطمئن باشد كه نتايج حاصل از اين ارزيابي و همچنين تاثيرات ناشي از اقدامات كنترلي در زمان تدوين اهداف بهداشتي – ايمني در نظر گرفته مي شود. سازمان بايد اين اطلاعات را مستند و به روز نگه دارد.

متدولوژي سازمان براي شناسايي خطرات و ارزيابي ريسك ها بايد :

-     با در نظر گرفتن دامنه فعاليتها ، طبيعت و زمان تعريف شود تا اطمينان حاصل گردد كه روش بكار رفته پويا مي باشد و نه واكنشي ؛

-     توانايي تقسيم بندي ريسكها و شناسايي خطراتي  را كه بايد توسط اقداماتي حذف يا كنترل شودند، داشته باشد (همانگونه كه در 4-3-3 و 4-3-4 تعريف شده است ) ؛

-         هماهنگ با تجربه عملياتي و ظرفيت امكانات كنترل ريسك در سازمان باشد ؛

-         وروديهاي لازم را براي پايش اقدامات ضروري جهت حصول اطمينان از موثر بودن و مناسب بودن اين اقدامات فرآهم نمايد؛

توجه : براي راهنمايي بيشتر در خصوص شناسايي خطرات ، ارزيابي ريسك و كنترل ريسك به OHSAS 18002 مراجعه نماييد.

4-3-2- الزامات قانوني و ساير الزامات

سازمان بايد روش اجرايي براي شناسايي و دستيابي به الزامات قانوني و ساير الزامات بهداشت حرفه اي و ايمني كه قابل اعمال در آن باشد ايجاد نموده و برقرار نگه دارد .

سازمان بايد اين اطلاعات را به روز نگه دارد . اطلاعات مربوط به الزامات قانوني و ساير الزامات بايد به اطلاع كاركنان سازمان و ساير طرفهاي ذينفع مرتبط رسانده شود.

4-3-3- اهداف

سازمان بايد اهداف بهداشت حرفه اي و ايمني مدوني ، در هر بخش و سطحي در درون سازمان كه مرتبط باشد ايجاد كرده و برقرار نگه دارد .

سازمان هنگام تعيين و بازنگري اهداف خود بايد الزامات قانوني و ساير الزامات ، خطرات (عوامل زيان آور ) بهداشتي ايمني و ريسكها ، گزينه هاي فن آوري و الزامات مالي و عملياتي و بازرگاني خود و طرفهاي ذينفع را در نظر بگيرد . اهداف بايد با خط مشي بهداشت حرفه اي و ايمني و از جمله تعهد به بهبود مستمر سازگار باشد.

4-3-4- برنامه (هاي) مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني

سازمان بايد برنامه يا برنامه هايي براي دستيابي به اهداف ايجاد كرده وبرقرار نگه دارد كه شامل موارد ذيل باشد :

الف) تعيين مسئوليتها براي دستيابي به اهداف در هر بخش و سطحي از سازمان كه مرتبط باشد ؛

ب) نحوه و زمانبندي دستيابي به آنها .

برنامه (هاي ) مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني بايد در فواصل زماني مرتبط و مشخص مورد بازنگري قرار گيرد.

برنامه (هاي) مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني هر جا كه لازم باشد بايد اصلاح شوند تا هر گونه تغيير در فعاليتها ، محصولات ، خدمات ، يا شرايط عملياتي سازمان در آنها ملحوظ گردد.

4-4-1- ساختار و مسئوليت

وظايف ، مسئوليتها و اختيارات كاركناني كه در مديريت ، اجرا و تائيد فعاليتهاي موثر بر ريسك هاي بهداشتي – ايمني سازمان نقش دارند، بايد تعيين ، مدون و ابلاغ شوند تا مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني موثر تسهيل شود.

مسئوليت نهايي بهداشتي – ايمني بر عهده مديريت رده بالاي سازمان مي باشد سازمان بايد يكي از مديران رده بالا (بعنوان مثال در سازمانهاي بزرگ يكي از اعضاي هيئت مديره يا هيئت اجرايي ) را با مسئوليتهاي ويژه بعنوان نماينه مديريت منصوب نمايد تا از استقرار و اجحراي مناسب الزامات سيستم مديريت بهداشت و ايمني در تمام قسمتها و حوزه هاي عملياتي سازمان اطمينان حاصل گردد. مديريت بايد منابع ضروري را براي اجرا، كنترل و بهبود اين سيستم فراهم نمايد.

توجه : اين منابع شامل  منابع انساني ، مهارتهاي تخصصي و فن آوري و منابع مالي مي باشد. نماينده مديريت سازمان بايد داراي وظايف ، مسئوليتها و اختيارات معيني براي موارد ذيل باشد:

الف) حصول اطمينان از اينكه الزامات مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني بر طبق مشخصات OHSAS مي باشد.

ب) حصول اطمنيان از اينكه گزارشات مربوطه به عملكرد سيستم مديريت بهداشتي – ايمني ، جهت بازنگري و به عنوان پايه اي براي بهبود اين سيستم ، به مديريت رده بالا اعلام مي گردد.

كليه كساني كه داراي مسئوليتهاي مديريتي مي باشند بايد تعهد خود به بهبود مستمر عملكرد بهداشتي – ايمني را نشان دهند.

4-4-2- آموزش ، آگاهي و صلاحيت

كاركناني كه وظايف آنها مي تواند باعث پيامدهاي بهداشت حرفه اي و ايمني در محل كار شود، بايد صاحب صلاحيت باشند . صلاحيت به معناي داشتن تحصيلات ، بر آموزش و يا تجربه مناسب مي باشد.

سازمان بايد روشهاي اجرايي ايجاد كرده و برقرار نگه دارد تا مطمئن شود كه كاركنان در هر بخش و سطح از موارد زير آگاه باشد:

الف) اهميت انطباق با خط مشي و روشهاي اجرايي بهداشتي – ايمني و يا الزامات سيستم مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني

ب) پيامدهاي بهداشتي – ايمني ، اعم از بالقوه و بالفعل ، حاصل از فعاليتهاي كاري آنان و منافع حاصل از عملكرد بهبود يافته افراد .

ج) نقش و مسئوليتهاي خود در حصول انطباق با خط مشي و روشهاي اجرايي بهداشتي – ايمني و با الزامات سيستم مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني و از جمله با الزامات آمادگي و واكنش در شرايط اضطراري ( به بند 4-4-7 مراجعه شود.)

روشهاي اجرايي آموزش بايد سطوح مختلفي را در نظر بگيرد از جمله :‌

الف) مسئوليت ، توانايي و معلومات

ب) ريسك

4-4-3-مشاوره و ارتباطات

سازمان جهت حصول اطمينان از انجام تبادل دو طرفه اطلات بهداشتي – ايمني مرتبط با كاركان و طرفهاي ذينفع ، بايد روش اجرايي تدوين نمايد .

درگير نمودن كاركنان با مسائل بهداشتي – ايمني و مشاوره هاي مبوطه با ايشان بايد مستند شده و به اطلاع طرفهاي ذينفع برسد.

كاركنان بايد :‌

الف) جهت مديريت بر ريسكها ، درتهيه و بازنگري خط مشي و روشها اجراي درگير شوند ؛

ب) در صورت بروز هر گونه تغيير كه ممكن است بر بهداشت حرفه اي و ايمني كارگاه موثر باشد طرف مشورت قرار گيرند؛

ج) در مورد مسائل بهداشتي و ايمني توجيه شوند؛

د) از اينكه چه كسي ( كساني ) نمايندگان بهداشتي – ايمني آنان مي باشند و نماينده مديريت (بند 4-4-1) در اين خصوص چه كساني مي باشند، اطلاع داشته باشند.

4-4-4- مستندسازي

سازمان بايد براي موارد زير اطلاعات را به شكل مناسب ، از قبيل ثبت بر روي كاغذ به صورت الكترونيكي ، ايجاد نموده و برقرار نگه دارد.

الف) تشريح عناصر اصلي سيستم مديريت و روابط متقابل آنها

ب) رجوع دادن به مستندات مربوطه

توجه : بسيار مهم است كه مستندات در كمترين حد لازم نگهداري شوند تا استفاده موثر و كارآمد از آنها ميسر شود.

4-4-5- كنترل مدارك و داده ها

سازمان بايد روشهاي اجرايي را براي كنترل تمام مدارك مورد نياز اين استاندارد ايجاد نموده و برقرار نگهدارد تا اطمنيان حاصل كند كه :‌

الف) محل مدارك و داده ها معلوم است ؛

ب) مدارك و داده ها بطور ادواري بازنگري و در صورت لزوم تجديد نظر مي شوند و مناسب بودن آنها مورد تائيد افراد مجاز قرار مي گيرد؛

ج)نسخه هاي جاري مدارك و داده هاي مربوطه در تمام محلهايي كه عمليات اساسي ، براي كاركرد موثر سيستم مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني در آنجام انجام مي گيرد در دسترس مي باشند؛

د) مدارك منسوخ به موقع از تمام محل هاي صدور و محل هاي استفاده آنها خارج مي شوند ، يا به طريق ديگري از عدم استفاده ناخواسته آنها اطمينان حاصل مي گردد؛

ه) تمام مدارك و داده هايي كه قانونا بايد نگهداري شوند و همچنين آنهايي كه جهت آگاهي و مراجعات بعدي بايگاني مي شوند بطور مناسب نشانه گذاري شده اند.

4-4-6-كنترل عمليات

سازمان بايد عمليات و فعاليتهايي را كه در ارتباط با ريسكهاي شناخته شده مي باشند (در جايي كه اقدامات كنترلي مورد نياز باشد ) مشخص نمايد. سازمان بايد اين فعاليتها را كه شامل نگهداري و تعميرات نيز هستند ، بطريق زير برنامه ريزي كند تا اطمينان حاصل نمايد كه تحت شرايط مشخص شده و به انجام مي رسند.

الف) ايجاد و برقراري روشهاي اجرايي مدون براي پوشش دادن وضعيتهايي كه نبود آنها ممكن است منجر به انحراف از خط مشي و اهداف بهداشت حرفه اي و ايمني گردد.

ب) مشخص نمودن معيارهاي عملياتي در روشهاي اجرايي .

ج) ايجاد و برقراري روشهاي اجرايي مرتبط با ريسكهاي بهداشتي – ايمني شناسايي شده مربوط به كليه وسايل ، تجهيزات و خدمات خريداري شده و يا استفاده شده توسط سازمان و ابلاغ روشهاي اجرايي الزامات مربوطه به عرضه كنندگان و پيمانكاران .

د) ايجاد و برقراري روشهاي اجرايي براي طراحي محل كار، فرآيند، تاسيسات ، ماشين آلات ، رويه هاي عملياتي و سازماندهاي كار (از جمله انطباق كار با توانايي هاي نيروي انساني ) به منظور حذف يا كاهش ريسكهاي بهداشتي – ايمني در منبع آنها .

4-4-7- آمادگي واكنش در وضعيتهاي اضطراري

سازمان بايد روشهاي اجرايي را براي شناسايي احتمال وقوع و مقابله با حوادث و وضعيتهاي اضطراري و براي پيشگيري و كاهش امكان بروز بيماريها و جراحاتي كه ممكن است مرتبط با اين حوادث باشند ، ايجاد و برقرار نگه دارند.

سازمان بايد هر زمان كه لازم باشد روشهاي اجرايي آمادگي واكنش در وضعيت اضطراري خود را ، خصوصا پس از وقوع حوادث يا وضعيتهاي اضطراري ، مورد بازنگري و تجديد قرار دهد.

سازمان همچنين بايد بطور ادواري هر وقت كه امكان پذير باشد اين روشهاي اجرايي را به آزمايش بگذارد.

4-5- اندازه گيري عملكرد و پايش

سازمان بايد روشهاي اجرايي براي پايش و اندازه گيري منظم عملكرد بهداشتي – ايمني خود ايجاد نموده و برقرار نگهدارد . اين روشهاي اجرايي بايد :

الف) شامل اندازه گيري هاي كمي و كيفي متناسب با نيازهاي سازمان باشد ؛

ب) تاحدي شامل پايش و كنترل باشد كه اهداف بهداشتي – ايمني سازمان محقق گرددگ؛

ج) شامل اقدامات منظم براي پايش عملكرد از جمله انطباق با برنامه هاي مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني ،‌معيارهاي عملياتي و الزامات قانوي و مقررات مرتبط باشد؛

د) شامل اقدامات موردي جهت پايش حوادث ، بيماريها ، رويدادها ( از جمله ) و ساير موارد نقص در عملكرد بهداشتي – ايمني باشد؛

ه) شامل ثبت داده ها و نتايج كافي از اندازه گيريها و پايش باشد تا تجزيه و تحليل اقدامات اصلاحي و پيشگيرانه را تسهيل نمايد .

در صورتي كه تجهيزاتي براي اندازه گيري و پايش مورد نياز باشد ، سازمان بايد روشهاي اجرايي براي كاليبراسيون و نگهداري اين تجهيزات ايجاد و برقرار نگه دارد ، سوابق كاليبراسيون و نگهداري از تجهيزات بايدحفظ شود.

4-5-2- حوادث ، رويدادها ، عدم انطباق  و اقدامات اصلاحي وپيشگيرانه

سازمان بايد روشهاي اجرايي براي تعيين مسئوليتها و اختيارات براي پرداختن به موارد زير را ايجاد نموده و برقرار نگه دارند:

الف) پرداختن و كاوش پيرامون :‌

-         حوادث؛

-         رويدادها؛

-         عدم انطباقها

ب) انجام اقداماتي به منظور كاهش پيامدهاي ناشي از حوادث ، رويدادها و عدم انطباقها؛

ج) شروع و تكميل اقدامات اصلاحي و پيشگيرانه ؛

د) تائيد موثر بودن اقدامات اصلاحي و پيشگيرانه انجام شده .

در اين روشهاي اجرايي بايد قيد گردد كه كليه اقدامات اصلاحي و پيشگيرانه پيشنهاد شده بايد از طريق پروسه ارزيابي ريسك و قبل از اجرا مورد بازنگري قرار گيرد.

هر گونه اقدام اصلاحي يا پيشگيرانه كه براي حذف علل بالفعل و بالقوه عدم انطباقها انجام مي گيرد بايد متناسب با ابعاد مسئله بوده و هم ارز با ريسك بهداشتي – ايمني حاصله باشد.

سازمان بايد هر گونه تغييرات ناشي از اقدامات اصلاحي و پيشگيرانه در روشهاي اجرايي مدون را اجرا و ثبت نمايد.

4-5-3- سوابق و مديري سوابق

سازمان بايد روشهاي اجرايي براي شناسايي، نگهداري و تعيين تكليف سوابق بهداشتي ايمني ، از جمله نتايج مميزيها  بازنگري ها ، ايجاد نموده و برقرار نگهدارد.

سوابق بهداشتي ايمني بايد خوانا ، قابل شناسايي و قابل رديابي به فعاليتهاي مربوطه باشد . سوابق بايد به طوري بايگاني و نگهداري شوند كه به سهولت قابل دستيابي باشند و از آسيب ، خرابي يا نابودي در امان بمانند . مدت نگهداري آنها بايد تعيين شود.

سوابق بايد متناسب با سيستم و سازمان نگهداري شوند تا انطباق با مشخصات OHSAS را اثبات نمايند.

4-5-4- مميزي Audit

سازمان بايد برنامه و روشهاي اجرايي را براي مميزيهاي ادواري سيستم مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني كه قرار است به اجرا درآيد ايجاد نموده و برقرار نگه دارد تا :‌

الف) تعيين شود كه آيا سيستم مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني ‌:

1-     با ترتيبات برنامه ريزي شده براي مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني و از جمله مشخصات OHSAS مطابقت دارد يا نه ؛

2-     به درستي اجرا و نگهداي شده است يا نه ؛

3-     براي تحقق خط مشي و اهداف سازمان موثر بوده است يا خير.

ب) نتايج حاصل از مميزيهاي قبلي را بازنگري كند.

ج) اطلاعات مربوط به نتايج مميزيها به مديريت ارائه شود.

برنامه مميزي سازمان از جمله هر گونه زمانبندي بايد مبتني بر ارزيابي ريسكهاي ناشي از فعاليت مربوطه و نتايج مميزيهاي قبلي باشد. روشهاي اجرايي مميزي بايد دامنه شمول، دفعات، روشها و صلاحيتها و همچنين مسئولين و الزامات اجراي مميزها و گزارش نتايج را در بر گيرد.

در صورت امكان مميزي ها بايد توسط پرسنل مستقل از كساني كه مستقيما داراي مسئوليتي در واحد مورد مميزي هستند ، انجام گيرد .

توجه : منظور از پرسنل مستقل الزاما افرادي خارج از سازمان مربوطه نمي باشد.

6-4- بازنگري مديريت

مديريت رده بالاي سازمان بايد در فواصلي كه خود تعيين مي نمايد ، سيستم مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني را بازنگري نمايد تا از تداوم ، مناسب بودن ، كافي بودن و موثر بودن آن اطمينان حاصل گردد كه اطلاعات لازم جمع آوري مي گردد تا به مديريت نشان دهد كه اين ارزيابي را به عمل آورد . اين بازنگري بايد مدون شود.

در پرتو نتايج مميزي سيستم مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني ، تغيير شرايط و تعهد نسبت به بهبود مستمر ، بازنگري بايد نياز احتمالي به تغييرات خط مشي ، اهداف و ساير عناصر سيستم مديريت بهداشت حرفه اي و ايمني را مدر نظر قرار دهد.

1-  دامنه کاربرد استاندارد

استاندارد ایزو 16001 الزاماتی را برای استقرار ، نگهداری و بهبود یک سیستم مدیریت انرژی را تعیین می کند. در چنین سیستمی به تعهدات قانونی سازمانها نیز توجه خواهد شد . همچنین سازمانها ممکن است در راستای قوانین کشوری یا سایر الزامات محلی نیز تعهداتی داشته باشند و الزامات این استاندارد می تواند یک رویکرد سیستمی را برای  بررسی و تجزیه و تحلیل انرژی در اختیار سازمانها  قرار بدهد.

در این استاندارد صرف نظر از اینکه چه نوع انرژی می بایست صرفه جویی شود ، تاکید بر ایجاد یک سیستم مدیریتی دارد که بتواند بهبود مستمر را در استفاده از انرژی برای سازمان به ارمغان بیاورد.

هر سازمانی که تمایل به تضمین انطباق با استراتژی های انرژی ملی یا بین المللی دارد می تواند از این استاندارد استفاده کرده و نتایج اثربخش آن را ببیند. همچنین سازمانها می توانند از این استاندارد برای خود ارزیابی مصرف و مدیریت انرژی استفاده قرار داده و در فرآیندهای ارزیابی انرژی شخص ثالث از آن استفاده نمایند.

2-  اصطلاحات و تعاریف

برای بکارگیری صحیح استاندارد برخی از اصطلاحات در زیر تعریف می شوند :

2-1- تعریف انرژی

الکتریسته ، سوخت ، بخار ، گرمایش ، هوای فشرده و سایر واسطه های  مشابه

یادآوری : انرژی یک مفهوم انتزاعی است و واحد آن ژول است که با علامت (J ) نمایش داده می شود .

2-2-  کاربرد انرژی

راه یا روش بکارگیری انرژی برای مثال سیستم های تهویه ، گرمایش ، فرآیندها یا خطوط تولید 

یادآوری : مقدار انرژی بکاررفته برای موارد فوق تحت عنوان مصرف انرژی می باشد.

2-3- مصرف انرژی

مقدار انرژی بکار رفته

یادآوری: مصرف انرژی یک اصطلاح گسترده ای است و از نظر فنی غلط مصطلح می باشد زیرا انرژی انتقال داده شده یا تبدیل می شود نه مصرف .

2-4-  جنبه انرژی

بخشی از فعالیت های سازمانی ، کالا یا خدمات که می تواند بر کاربرد انرژی یا مصرف انرژی تاثیرگذار باشد.

یادآوری : جنبه انرژی در مواردی که سهم بیشتری از انرژی مصرفی را بخود تخصیص دهد یا یکی از موارد ذیل باشد ، در اینصورت تحت عنوان جنبه بارز انرژی از آن یاد خواهد شد:

استفاده خیلی موثر از انرژی

استفاده فزاینده از انرژی های غیرقابل برگشت(تجدید ناپذیر)

تبادل فزاینده انرژی با گروههای خاصی از جامعه

2-5-  فاکتور(عامل) انرژی

عامل کمی و قابل برگشت تعیین کننده مصرف انرژی .

برای مثال : خرجی تولید ، دما ، رطوبت ، سرعت باد ، نرخ اشتغال

2-6-  سیستم مدیریت انرژی

مجموعه ای از عناصر مرتبط و متعامل از یک سازمان برای استقرار خط مشی و اهداف انرژی و دسترسی به آن.

2-7- اهداف خرد انرژی

الزمات عملکرد انرژی با جزئیات بیشتر ، قابل اندازه گیری ، قابل دسترسی برای بخشی هایی از سازمان  که از اهداف انرژی سازمان برگرفته شده است و برای دسترسی به اهداف کل انرژی سازمان مورد نیاز می باشد.

2-8- خط مشی انرژی

بیانیه ای از تمایلات یک سازمان و اصول پایه ای در راستای عملکرد کلی انژی می باشد که چارچوبی برای اقدامات در سازمان را فرآهم می کند.

2-9- اهداف انرژی

اهداف کلان انرژی که با خط مشی سازمان سازگار بوده و برای دسترسی به آن تهیه و تنظیم می شوند.

2-10- کارایی انرژی

عبارتست از نسبت میان خروجی فعالیتهای سازمان ، خدمات یا کالاها و انرژی وارده به سازمان

2-11- عملکرد انرژی

نتایج قابل اندازه گیری سیستم مدیریت انرژی سازمان

یادآوری : در ادبیات سیستم مدیریت انرژی ، نتایج می توانند در راستای خط مشی ، اهداف کلان و خرد و سایر الزامات کارایی انرژی مورد اندازه گیری قرار بگیرند.

2-12- برنامه های مدیریت انرژی

برنامه های اجرایی مشخص شده و هدفمند در دستری به اهداف کلان و خرد انرژی

2-13-  سازمان

شرکت ، تعاونی ، موسسه ، بنگاه و یا هرگونه انستیتو یا قسمتی از آنها خواه مشارکتی باشد یا  نباشد ، عمومی یا خصوصی که می تواند اختیارات کافی در خصوص وظایف و مسائل اداری را برای کنترل کاربرد و مصرف انرژی داشته باشد.

2-14- اقدامات پیشگیرانه

اقداماتی که برا ی حذف علت بالقوه یک عدم انطباق انجام می شوند.

2-15- اقدامات اصلاحی

اقداماتی که برای حذف علت عدم انطباق شناسایی شده انجام می شوند.

2-16- بهبود مستمر

فعالیتهایی که براساس نتایج بهبود یافته عملکرد انرژی بصورت مستمر توسط سازمان انجام می شوند.

2-17- روش اجرایی

راه مشخص شده برای انجام یک فعالیت یا فرآیند

2-18- مدیریت ارشد

فرد یا گروهی از کارکنان که در سطوح بالای سازمانی بوده و سازمان را هدایت و کنترل می کنند.

2-19- سند

اطلاعات یا واسطه های پشتیبانی آن

2-20- سوابق

سندی که بیان کننده دسترسی به نتایج یا آماده سازی شواهدی برای اجرای فعالیتها می باشد.

2-21- ممیزی

فرآیند سیستماتیک ، مستقل و مدون برای دسترسی به شواهد و ارزیابی مستند آن برای تعیین میزان انطباق سیستم مدیریت انرژی با معیارهای تعیین شده توسط سازمان

2-22- ممیز

فردی با صلاحیت برا ی ممیزی

2-23- عدم انطباق

عدم تامین یک الزام

2-24- طرفهای ذینفع

فرد یا گروهی که تحت تاثیر عملکرد انرژی سازمان قرار می گیرند.

2-25- نشانگر(شاخص )عملکرد انرژی

نسبت تعیین شده توسط سازمان برای پایش عملکرد انرژی

3- الزامات سیستم مدیریت انرژی

3-1-  الزامات عمومی

سازمان باید:

الف – یک سیستم مدیریت انرژی را در انطباق با الزامات این استاندارد تعریف ، تدوین ، اجرا و حفظ و نگهداری نماید .

ب – دامنه و گسترده سیستم مدیریت انرژی خود را تعریف و مستند نماید.

ج – چگونگی دسترسی به الزامات این استاندارد را در راستای بهبود مستمر کارایی انرژی تعیین  مستند نماید.

3-2- خط مشی انرژی

مدیریت ارشد می بایست خط مشی انرژی سازمان را تدوین ، اجرا و حفظ و نگهداری نماید. این خط مشی انرژی می بایست تعهد سازمانی برای دسترسی به بهبود عملکرد انرژی را بیان نماید . مدیریت ارشد می بایست اطمینان یابد که خط مشی انرژی :

الف – دامنه و گسترده سیستم مدیریت انرژی را تعریف کرده است .

ب- با توجه به ماهیت و اندازه سازمان و اثرآن بر انرژی و کاربرد انرژی تعیین شده باشد.

ج – در برگیرنده تعهد به اطمینان از دردسترس بودن اطلاعات و تمامی منابع مورد نیاز برا یدسترسی به اهداف کلان و خرد باشد.

د- در برگیرنده تعهد به انطباق با تمامی الزامات قابل کاربرد در ارتباط با جنبه های انرژی ، خواه بصورت قانونی یا بصورت توافقی باشد.

ه – مستند شده ، اجرا ، حفظ و نگهداری و میان تمامی کارکنانی که در سازمان و یا ازطرف سازمان مشغول بکار هستند اطلاع داده شده شود.

و- در دسترس عموم باشد.

3-3-  برنامه ریزی

3-3-1- شناسایی و بازنگری جنبه های انرژی

سازمان می بایست یک بازنگری اولیه از جنبه های انرژی داشته باشد. بازنگری اولیه جنبه ها می بایست دردروه های زمانی از قبل تعیین شده بروز رسانی شود .

این بازنگری می بایست جنبه های بارز انرژی را برای تجزیه و تحلیل های آتی اولویت بندی نماید.

بازنگری جنبه های انرژی می بایست شامل موارد ذیل باشد:

الف – مصرف گذشته و حال انرژی و فاکتورهای(عوامل) انرژی براساس اندازه گیری سایر داده ها .

ب – شناسایی حوزه هایی از مصرف بارز انرژی بویژه هرگونه تغییرات بارزی که در اثرآخرین کاربرد های انرژی در دوره های قبل اتفاق افتاده باشد.

ج – برآورد مصرف انرژی مورد انتظار در دوره های آتی

د- شناسایی و الویت بندی فرصتهایی برای بهبود کارایی انرژی.

سازمان می بایست فرصتهایی را برای شناسایی صرفه جویی انرژی شناسایی و ثبت نماید.

3-3-2-  تعهدات قانونی و سایر الزامات

سازمان می بایست :

الف – الزامات قانونی مورد استفاده را شناسایی و به آنها دسترسی داشته باشد . همچنین سایرالزاماتی که سازمان متعهد به اجرای آنها می باشد را می بایست شناسایی نماید.

ب – سازمان می بایست تعیین نماید که چگونه این الزامات را در ارتباط با جنبه های انرژی مورد توجه قرار می دهد.

سازمان می بایست اطمینان یابد که تعهدات قانونی و سایر الزامات که سازمان متعد به آنها است را در سیستم مدیریت انرژی  مورد توجه قرار داده است .

3-3-3-  اهداف کلان ، خرد و برنامه های انرژی

سازمان می بایست اهداف کلان و خرد انرژی را در سطوح مختلف سازمانی تدوین ، اجرا و  حفظ و نگهداری نماید .

اهداف کلان و خرد می بایست با خط مشی انرژی سازگاری داشته باشند و در برگیرنده تعهدات به بهبود کارایی انرژی و انطباق با تعهدات کاربردی و سایر الزامات تعهدی باشد. سازمان می بایست اهدافی را برای پارامترهای قابل کنترل که اثرات بارزی بر کارایی انرژی دارند را  تعیین نماید . اهداف کلان و خرد انرژی می بایست قابل اندازه گیری بوده و مستند باشد و یک چارچوب زمانی برای دسترسی به آنها تعیین شده باشد.

در هنگام تدوین اهداف خرد ، سازمان می بایست جنبه های بارز انرژی شناسایی شده در بازنگری های انرژی و همچنین  مسائل فنی ، مالی ، شرایط عملیاتی و کسب و کار ، الزامات قانونی و نظرات طرفهای ذینفع را در نظر بگیرد.

سازمان می بایست برنامه های مدیریت انرژی را تدوین و به اجرا بگذارد ، این برنامه ها می بایست شامل موارد ذیل باشند:

الف – تعیین مسئولیتها

ب – چارچوب زمانی برای هریک از اهداف خرد و زمان دسترسی به آنها

اهداف کلان و خرد و برنامه های انرژی می بایست مستند شده و در دورهای زمانی از قبل تعیین شده بروز رسانی شوند.

3-4- اجرا و عملیات

3-4-1- منابع ، نقش ، مسئولیتها و اختیارات

مدیریت ارشد می بایست اطمینان دهد که منابع اولیه برای استقرار ، اجرا ، حفظ و نگهداری و بهبود سیستم مدیریت انرژی در دسترس می باشند. این منابع می تواند شامل منابع انسانی ، مهارتهای خاص ، منابع مالی و تکنولوژیکی باشد.

نقش ، مسئولیتها و اختیارات می بایست به منظور تسهیل کردن مدیریت انرژی تعریف ، مستند و اطلاع رسانی شود.

مدیریت ارشد سازمان می بایست یک نفر را بعنوان نماینده مدیریت جدای از سایر مسئولیتهایش انتخاب نماید . مسئولیتها و اختیارات این فرد شامل موارد ذیل می باشد:

الف – اطمینان از اینکه سیستم مدیریت انرژی در انطباق با استاندارد  استقرار یافته ، اجرا و حفظ و نگهداری می شود .

ب – گزارش دهی عملکرد سیستم مدیریت انرژی به مدیریت ارشد برای بازنگری با توصیه هایی برای بهبود .

یادآوری: نماینده مدیریت ممکن است تحت عنوان مدیرانرژی تعیین شود .

3-4-2- آگاهی ، آموزش و صلاحیت

فرد تعیین شده بعنوان مدیرانرژی می بایست صلاحیت کافی و شایستگی لازمه در انرژی و بهبود کارایی انرژی را داشته باشد.

سازمان می بایست اطمینان دهد که کارکنان و تمام کارکنانی که از طرف سازمان مشغول به کار هستند از موارد ذیل مطلع می باشند:

الف – خط مشی انرژی سازمان و برنامه های مدیریت انرژی

ب – الزامات سیستم مدیریت انرژی شامل فعالیتهایی که سازمان برای کنترل انرژی مورد استفاده و بهبود عملکرد انرژی انجام می دهد.

ج – اثرات  بالقوه یا بالفعل  مصرف انرژی و فعالیتهای آنان و آگاهی از اینکه چگونه فعالیتهای آنان می تواند در بهبود عملکرد انرژی و مصرف انرژی و همچنین دسترسی به اهداف کلان و خرد انرژی سهم داشته باشد.

د- نقش و مسئولیتهای کارکنان در دسترسی به الزامات سیستم مدیریت انرژی

ه – مزایای بهبود کارایی انرژی .

کارکنانی که فعالیتهای آنان می تواند علتی برای اثرات بارز در مصرف انرژی داشته باشند می بایست براساس تحصیلات ، آموزش و یا تجربه صاحب صلاحیت باشند.

این امر مسئولیت سازمان است که اطمینان دهد که اینگونه کارکنان همیشه صلاحیت لازمه را باید داشته باشند . سازمان می بایست نیازهای آموزشی را براساس کنترل های جنبه های بارز انرژی و عملیات سیستم مدیریت انرژی تعیین نماید.

همچنین سازمان می بایست اطمینان دهد که مدیران در هر سطح سازمانی درخصوص سیستم مدیریت انرژی آگاهی یافته اند و آموزشهای مناسبی را در این خصوص گذرانیده اند و می توانند اهداف خرد و برنامه های مرتبط با واحدهای خود و ابزارها  و متدولوژی های  مناسب سیستم مدیریت انرژی را بکارببرند.

3-4-3- ارتباطات

سازمان می بایست ارتباطات داخلی را با در نظر گرفتن عملکرد انرژی و سیستم مدیریت انرژی ایجاد نماید. این امر می بایست اطمینان دهد که تمامی کارکنانی که در سازمان و یا ازطرف سازمان مشغول بکار هستند مشارکت فعالانه در سیستم مدیریت انرژی دارند و در بهبود عملکرد انرژی سازمان نقش ایفا می کنند.

سازمان می بایست ارتباطات خارج از سازمان خود در خصوص سیستم مدیریت انرژی و عملکرد انرژی  تصمیمات لازمه را اتخاذ نماید .درصورتی که ارتباطات خارجی وجود داشته باشد ، می بایست تعریف ، تدوین و برنامه های مربوطه مشخص شود .

3-4-4-  مستندسازی سیستم مدیریت انرژی

سازمان می بایست اطلاعات مرتبط را تعیین ، استقرار و اجرا نمایند ، این اطلاعات می توانند بصورت کاغذی یا الکترونیکی باشند . برای این منظور اطلاعات باید:

الف –  عوامل اصلی سیستم مدیریت انرژی و تعاملات آنها را تشریح نماید.

ب- محل نگهداری اطلاعات و همچنین مستندات فنی مرتبط تعیین شود .

3-4-5-  کنترل مستندات

سازمان می بایست سوابق و هرگونه سند دیگری که در این استاندارد الزام شده است را تحت کنترل نگه دارد تا از رعایت موارد ذیل اطمینان داشته باشد:

الف –قابل ردیابی هستند و می توان به آنها دسترسی داشت .

ب- برحسب ضرورت بصورت دوره ای مورد بازنگری قرار می گیرند و بروز می شوند .

ج – آخرین ویرایش ها در تمامی واحدهای مرتبط در دسترس هستند.

د- بطریقی نگهداری می شوند که براحتی قابلیت دسترسی وجود دارد و در برابر ازبین رفتن ، مخدوش شدن حفاظت می شوند و مدت زمان نگهداری آنها تعریف و مستند شده است .

و – اسناد منسوخ شده برای اهداف قانونی و یا حفظ دانش بصورت مناسبی شناسایی و نگهداری یا بطریق مناسب امحاء می شوند.

3-4-6-  کنترل های عملیاتی

سازمان می بایست عملیاتی که با جنبه های بارز انرژی مرتبط هستند را شناسایی و برنامه ریزی و کنترل نماید تا اطمینان دهد که با خط مشی انرژی ، اهداف کلان و خرد سازگار می باشند ، برای این منظور سازمان باید موارد ذیل را تحت کنترل داشته باشد:

الف – اقدام به پیشگیری از وضعیت هایی که می تواند باعث هدایت سازمان به انحراف از خط مشی انرژی ، اهداف کلان و خرد انرژی شود.

ب – تعیین معیارهایی برای عملیات و نگهداری تاسیسات ، تجهیزات ، ساختمان و امکانات

ج – انجام بررسی هایی انرژی در تملک یا خرید تجهیزات ف مواد خام و خدمات . به هنگام خرید تجهیزات مصرف انرژی درصورتی که جنبه های بارز انرژی در کل انرژی مصرف داشته باشد ،  سازمان می بایست به تامین کنندگان اطلاع دهد که بخشی از خرید بصورت نمونه براساس کارایی انرژی ارزیابی شده است .

د – ارزیابی مصرف انرژی در هنگام بررسی طراحی ، تغییرات یا نصب مجدد درتمامی دارایی ها از جمله ساختمانها که جنبه انرژی بالقوه یا اثرات بارزی بر مصرف انرژی دارند .

ه- برقراری ارتباطات مناسب با توجه به موارد فوق در میان کارکنان و کسانی که از طرف سازمان مشغول بکارهستند یا طرفهای ذینفع.

3-5- کنترل

3-5-1-  پایش و اندازه گیری

سازمان می بایست الزامات مرتبط پایشی ، اندازه گیری و هدفگذاری برنامه های مدیریت انرژی را تعیین و تشریح نماید.

یک برنامه اندازه گیری می بایست تعریف و به اجرا گذاشته شود .

سازمان می بایست در دوره های تعیین شده  مصرف انرژی و فاکتورها(عوامل) انرژی تعیین شده را مورد پایش و اندازه گیری قرار داده و آنها را ثبت نماید.

سازمان باید اطمینان دهد که صحت و قابلیت تکرارپذیری پایش و تجهیزات اندازه گیری مورد استفاده مناسب برای کار می باشد.سوابق مرتبط می بایست نگهداری شوند.

سازمان می بایست بصورتهای نمونه و عملی ارتباط انرژی مصرف شده را با فاکتورهای تعیین شده را مشخص و در دورهای زمانی تعیین شده مقدار واقعی را در برابر مصرف انرژی مورد انتظار مورد ارزیابی قرار بدهد.

سازمان می بایست سوابق مرتبط را در تمامی موارد انحرافات تصادفی بارز در برابر مصرف انرژی مورد انتظار و همچنین علل ریشه ای آنها و نحوه جبران آنها را نگهداری نماید.

ارتباطات میان مصرف انرژی و فاکتور(عامل)های انرژی می بایست در دوره های زمانی تعریف شده مورد بازنگری قرار گرفته و در صورت ضرورت مورد بروزرسانی شوند.

سازمان می بایست درهرجایی که ممکن است شاخص های عملکرد انرژی را در مقایسه با وضعیت های سازمانهای مشابه یا وضعیت های مشابه داخل سازمانی  و خارج از سازمان را مورد بررسی و مقایسه قرار دهد.

3-5-2- ارزیابی انطباق

سازمان می بایست بصورت دوره ای انطباق با قوانین تعهدی و سایر الزامات که سازمان مقید به رعایت آنها می باشد را مورد ارزیابی قرار بدهد تا از سازگار بودن تعهدات و اقدامات مرتبط با  سیستم مدیریت انرژی اطمینان یابد.

سازمان می بایست سوابق نتایج حاصله از ارزیابی های دوره ای را نگهداری نماید.

3-5-3- عدم انطباق ، اقدام اصلاحی و پیشگیرانه

سازمان می بایست عدم انطباقها را شناسایی نموده و اقدامات اصلاحی  و پیشگیرانه مناسب برای یک دوره زمانی تعیین نماید. سازمان می بایست کل مستندات مرتبط را مطابق با یک برنامه زمانی مدون یا در انطباق با قوانین و مقررات نگهداری نماید.

یادآوری: تعیین اقدامات اصلاحی برعهده سازمان می باشد این اقدامات می تواند معیارهایی برای تعیین عدم انطباقهاباشد که براساس ماهیت هریک از فعالیتها توسط سازمان تعیین می گردد.

3-5-4- کنترل سوابق

سازمان می بایست سوابق مورد نیاز برای نمایش انطباق با الزامات استاندارد سیستم مدیریت انرژی و استاندارد ایزو 16001 را تعیین و نگهداری نماید. سوابق می بایست عملکردهای تحقق یافته و کارایی سیستم مدیریت انرژی را بتوانند نمایش دهند.

سازمان می بایست سوابق را طوری نگهداری نماید که خوانا بوده ، قابلیت ردیابی به فعالیتها ، محصولات یا خدمات داشته و مدت زمان نگهداری برای آنها  تعیین شده باشد.

3-5-5- ممیزی داخلی سیستم مدیریت انرژی

در دوره های زمانی برنامه ریزی شده ، سازمان می بایست ممیزی سیستم مدیریت انرژی را انجام دهد تا از رعایت موارد ذیل در سیستم مدیریت انرژی اطمینان یابد:

الف – انطباق با خط مشی ، اهداف کلان و خرد انرژی و برنامه های مدیریت انرژی و سایر الزامات استاندارد.

ب- انطباق با قوانین و مقررات مرتبط و سایرتعهدات سازمان

ج- اجرای اثربخش و حفظ و نگهداری آن

برای اجرای ممیزی ، سازمان باید یک برنامه زمانبندی را باتوجه به اهمیت هریک از واحدها و بارزبودن انرژی تهیه نماید. در تهیه برنامه زمانبندی ممیزی نتایج ممیزی های قبلی نیز می بایست مورد توجه قرار بگیرد.

در انتخاب ممیزان باید دقت کرد که آنان مستقل از واحدهای ممیزی بوده و اصل استقلال در ممیزی رعایت شود .

مدیریت واحدها در قبال واحدهای ممیزی شده و اقدامات انجام یافته برای حذف عدم انطباقها بدون اتلاف وقت مسئولیت دارند.فعالیتهای بعدی می بایست در برگیرنده تایید اقدامات اصلاحی و گزارش دهی نتایج به مدیریت ارشد باشد.

ممیزی سیستم مدیریت انرژی براساس سیستم مدیریت انرژی با برحسب درخواست و یا خود اظهاری ممکن است انجام شود .

نتایج ممیزی می بایست مستند شده  به مدیریت ارشد گزارش شود.

3-6-  بازنگری سیستم مدیریت انرژی توسط مدیریت ارشد.

مدیریت ارشد می بایست سیستم مدیریت انرژی را در دوره ای زمانی برنامه ریزی شده مورد بازنگری قرار بدهد تا از مناسب بودن سیستم ، کفایت و کارایی آن اطمینان یابد. سوابق بازنگری مدیریت می بایست نگهداری شوند.

3-6-1- ورودی های بازنگری مدیریت

ورودی های بازنگری مدیریت شامل موارد ذیل می باشد:

الف – اقدامات پیگیرانه بازنگری های قبلی مدیریت

ب- بازنگری جنبه های انرژی و خط مشی انرژی

ج- ارزیابی انطباق با قوانین و تغییرات در تعهدات قانونی یا سایر الزاماتی که سازمان متعهد به آن است.

د- میزان دسترسی به اهداف کلان و خرد انرژی

ه-نتایج ممیزی های سیستم مدیریت انرژی

و-وضعیت اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه

ز-مصرف انرژی برنامه ریزی شده برای دوره های بعدی

ح-توصیه های بهبود

3-6-2- خروجی های بازنگری مدیریت

خروجی های جلسه بازنگری مدیریت می بایست شامل موارد ذیل باشد:

الف – بهبود در انرژی مصرفی سازمان از آخرین بازنگری

ب- تغییرات در خط مشی انرژی

ج-تغییرات در اهداف کلان ، خرد و سایر الزامات سیستم مدیریت انرژی در سازگاری با تعهدات سازمانی به بهبود مستمر .

د- تخصیص منابع